REPUBLIKA E SHQIPËRISË

PRESIDENTI

DEKRET

Në mbështetje të nenit 2, pika 3, të ligjit nr. 8401, datë 9.9.1998 "Për disa ndryshime në ligjin nr. 7893, datë 22.12.1994 "Për shkencën dhe zhvillimin teknologjik", me propozim të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë

PËR MIRATIMIN E STATUTIT TË AKADEMISË SË SHKENCAVE TË SHQIPËRISË

DEKRETOJ:

Neni 1

Miratohet Statuti i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë sipas tekstit bashkangjitur këtij dekreti.

Neni 2

Ky dekret hyn ne fuqi menjëherë.


Tiranë, më 22.10.1998
Nr. dekretit 2242

PRESIDENTI I REPUBLIKËS

REXHEP MEJDANI

HYRJE

Presidenti i Republikës së Shqipërisë miraton këtë Statut të Akademisë së Shkencave për t'i siguruar asaj pavarësi nga pushteti ekzekutiv dhe shmangien e ndërhyrjeve politike.

I

DISPOZITA TË PËRGJITHËSHME

Neni 1

Akademia e Shkencave e Shqipërisë (më tej Akademia) është institution i lartë shkencor i Republikës së Shqipërisë që bashkon si anëtarë të vet shkencëtarë nga më të shquarit e vendit, që mbajnë titullin "Akademik" dhe përfshin në sistemin e saj institute, qendra e organizma të tjerë shkencorë.

Neni 2

Akademia vepron në bazë të ligjeve të Republikës së Shqipërisë dhe të statutit të vet, duke e mbështetur organizimin dhe drejtimin e saj në parimet demokratike.

Akademia është autonome në veprimtarinë e saj, udhëhiqet nga e vërteta shkencore dhe interesat kombëtare, jashtë ndikimeve partiake dhe siguron shprehjen e lirë të mendimit shkencor. Ajo financohet me emërtim të veçantë nga buxheti i shtetit, në bazë të programeve të problemeve kryesore shkencore të paraqitura prej saj. Akademia synon të vendosë një raport të drejtë ndënnjet lirisë së kërkimit shkencor dhe domosdoshmërisë së përfitimit sa më të madh nga financimi i dhënë.

Arritjet e veprimtarisë kërkimore shkencore të Akademisë vihen në shërbim të shoqërisë dhe shtetit, sipas legjislacionit për të drejtën e autorit dhe të legjislacionit tjetër përkatës.

II

KOMPETENCAT E AKADEMISË SË SHKENCAVE

Neni 3

Akademia:

- kryen kërkime dhe studime me karakter teorik dhe aplikativ në fusha të ndryshme të shkencave albanologjike, shoqërore, natyrore dhe teknike, si edhe ndihmon për zbatimin e këtyre studimeve;

- kujdeset për të hapur fusha të reja kërkimesh e studimesh shkencore, në përputhje me nevojat e zhvillimit të vendit;

- kujdeset për organizimin dhe mirëmbajtjen e teteve në shkalle vendi që funksionojnë nëpërmjet institucioneve të saj;

- bashkëpunon me institucione dhe qendra të tjera shkencore;

- përkrah dhe nxit pjesëmarrjen aktive të shoqatave dhe të fondacioneve shkencore dhe të bashkëpunëtorëve të jashtëm në veprimtarinë shkencore;

- kujdeset për të përhapur dhe thelluar njohuritë shkencore;

- kujdeset për të drejtat e anëtarëve të vet dhe të punonjësve të tjerë shkencorë të saj, për krijimin e kushteve të përshtatshme jetësore e materiale që ata të merren me veprimtari shkencore;

- organizon në bazë të dispozitave ligjore veprimtarinë për mbrojtjen dhe fitimin e gradave dhe titujve shkencorë në institucionet e saj;

- krijon, në rast nevoje dhe në bazë të dispozitave ligjore, shkolla të larta dhe kurse kualifikimi pasuniversitare në fusha të caktuara.

Neni 4

Akademia bashkëpunon me universitetet dhe shkollat e tjera të larta, duke synuar për një integrim sa më efektiv të punës kërkimore me atë mësimore.

Ky bashkëpunim kryhet në mënyrë të institucionalizuar, në bazë të marrëveshjeve ndërmjet Akademisë dhe universiteteve, ndërmjet instituteve dhe fakulteteve përkatëse, për të realizuar pjesëmarrjen e punonjësve shkencorë në procesin mësimor si pjesë përbërëse e detyrave të tyre shkencore, përfshirjen e punonjësve shkencorë dhe të pedagogëve në projekte e programe të përbashkëta kërkimore-shkencore dhe shfrytëzimin e ndërsjellë të laboratorëve dhe pajisjeve shkencore. Në këto marrëveshje përcaktohen të drejtat dhe detyrimet e ndërsjella të punonjësve shkencorë dhe të pedagogëve në departamentet e fakulteteve dhe instituteve përkatëse.

Akademia dhe universitetet mund të përfshihen bashkërisht në projekte a programe ndërkombëtare.

Neni 5

Akademia e zhvillon veprimtarinë në bazë të programeve shkencore vjetore e shumëvjeçare.

Neni 6

Akademia vendos për krijimin e instituteve, të qendrave kërkimore dhe të organizmave të tjerë shkencorë të sistemit të saj, sipas proçedurës së parashikuar me ligj; financon programe të veçanta të kërkimit shkencor të ndërmaarra me nismën e një ose disa shkencëtarëve; formon komisione e grupe pune të përhershme a të përkohshme për organizimin e studimeve ndërdisiplinore me pjesëmarrjen e punonjësve shkencorë brenda dhe jashtë Akademisë; organizon kongrese e konferenca në shkallë kombëtare e ndërkombëtare dhe konsulta shkencore e mbledhje të tjera me qëllim që të shqyrtohen dhe të trajtohen çështje të caktuara, boton rezultatet e punës shkencore të saj, organe periodike dhe vepra të tjera me vlerë shkencore, në veçanti trashigiminë kulturore të popullit shqiptar, organizon konkurse dhe dhënie çmimesh shkencore.

Neni 7

Akademia vendos e zhvillon marrëdhënie bashkëpunimi me institucionet shkencore të vendeve të tjera. Ajo ndihmon në bashkërendimin e veprimtarisë së organizmave të ndryshëm shkencorë që funksionojnë pranë saj në organizata shkencore ndërkombëtare, me qëllim që të arrihet një integrim sa më i frytshëm i saj në shkencën botërore.

Neni 8

Puna kërkimore shkencore e Akademisë kryhet në institutet, qendrat dhe në organizmat e tjera që bëjnë pjesë në sistemin e saj.

Neni 9

Akademia e Shkencave ka në gjirin e vet anëtarë të cilët janë shtetas të Republikës së Shqipërisë. Ajo mund të ketë edhe anëtarë të jashtëm dhe anëtarë të nderit.

Neni 10

Anëtarë të Akademisë (akademikë) zgjidhen shkencëtarë nga më të shquarit të cilët, nëpërmjet punimesh origjinale e veprash përgjithësuese të një niveli të lartë shkencor, kanë zgjidhur nga ana teorike dhe praktike probleme të një rëndësie të veçantë në fushën e shkencës, të ekonomisë a të kulturës, kanë dhënë ndihmesë të shquar në formimin shkencor universitar e pasuniversitar të specialistëve e shkencëtarve të rinj.

Anëtarët e Akademisë formojnë Senatin Akademik (më tej Senati), i cili ushtron kompetencat e parashikuara në këtë Statut.

Neni 11

Senati përbëhet nga jo më shumë se 45 anëtarë. Ata zgjidhen nga radhet e shkencëtarëve që kanë titullin "profesor" ose "drejtues kërkimesh".

Në raste të veçanta mund të zgjidhen anëtarë të Akademisë edhe personalitete që kanë merita shumë të shquara në fushën e krijimtarisë letrare dhe artistike.

Senati, si rregull çdo katër vjet, cakton numrin e anëtarëve të rinj që do të pranohen deri sa të plotësohet numri prej 45 anëtarësh. Pas plotësimit te këtij numuri, pranimi i anëtarëve të rinj bëhet vetëm për vendet vakante, por jo detyrimisht nga fushat ku janë krijuar vendet vakante.

Neni 12

Anëtarë të jashtëm mund të jenë dijetarë të shquar me shtetësi joshqiptare, të cilët kanë dhënë një ndihmesë të rëndësishme në fushën e studimeve të botës shqiptare.

Anëtarë të jashtëm mund të jenë edhe dijetarë me shtetësi joshqiptare, por me kombësi shqiptare, që kanë dhënë një ndihmesë të rëndësishme në shkencën botërore.

Neni 13

Anëtarë nderi të Akademisë zgjidhen shkencëtarë të shquar me shtetësi joshqiptare, të cilët kanë treguar interes bashkëpunimi me institucionet shkencore shqiptare dhe kanë dhënë një ndihmesë të rëndësishme në shkencën botërore.

Neni 14

Anëtarët e Akademisë kanë këto të drejta dhe detyra kryesore:

- të kontribuojnë drejtpërdrejt me veprimtarinë e tyre vetjake ose me cilësinë e tyre si drejtues grupesh a projektesh shkencore, brenda dhe jashtë sistemit të Akademisë, në studimin dhe zgjidhjen e problemeve të rëndësishme të shkencës;

- të referojnë periodikisht në organizmat e fushës përkatëse shkencore për arritjet në veprimtarinë e tyre;

- të zgjedhin në cilin seksion dhe këshill shkencor do të marrin pjesë;

- t'i parashtrojnë, sipas nevojës, seksionit, Senatit, ose Asamblesë probleme të rëndësishme shkencore;

- të marrin pjesë rregullisht në mbledhjet e Asamblesë, të Senatit, të seksionit përkatës, si edhe në organizmat e tjerë të krijuar nga Akademia;

- të paraqitin për botim në Akademi punimet e tyre.

Anëtarët e Akademisë mbajnë për tërë jetën titullin "Akademik", me përjashtim të rastit kur mbajtësi heq dorë vullnetarisht prej tij. Ata marrin një pagë të caktuar nga Këshilli i Ministrave, të cilën e përfitojnë deri në fund të jetës së tyre.

Neni 15

Zgjedhjet e anëtarëve të rinj të Akademisë në fushat e miratuara nga Senati bëhen si rregull çdo katër vjet, deri në plotësimin e numurit prej 45 anëtarësh. Pas kësaj, zgjedhjet bëhen brenda 3 muajve që nga krijimi vendit vakant.

Personat që kanë funksione të larta shtetërore dhe kryetarët e partive dhe të organizatave politike nuk mund të kërkojnë për t'u zgjedhur si anëtarë të Akademisë gjatë ushtrimit të funksioneve të mësipërme.

Neni 16

Propozimet për anëtarë të rinj bëhen sipas kësaj proçedure:

Senati, me propozimin e Kryesisë së Akademisë, cakton fushat e shkencës në të cilat do të pranohen anëtarët e rinj dhe numrin përkatës.

Këshilli Shkencor i institucionit kërkimor-shkencor ose i shkollës së lartë të specialitetit përkatës shqyrton dhe vë në votim të fshehtë kandidaturat e propozuara nga kryetari i Këshillit Shkencor a i Senatit të shkollës së lartë ose nga një Akademik, ose kërkesën e paraqitur nga personi i interesuar. Quhet i propozuar nga Këshilli Shkencor kandidati që ka fituar shumicën e thjeshtë të votave. Propozimi ka vlerë këshillimore.

Seksionit përkatës të Akademisë i paraqiten rezultatet e votimit së bashku me dosjet e të gjithë kandidatëve të paraqitura në Këshillin Shkencor.

Mbledhja plenare e seksionit, me votim të fshehtë dhe me shumicën e thjeshtë të votave të arëtarëve të seksionit, voton për kandidaturat e paraqitura. Rezultatet e votimit, që ka vlerë këshillimore, dhe dosjet e gjithë kandidatëve i përcillen Kryesisë së Akademisë, e cila ia parashtron për shqyrtim e miratim Senatit.

Nga Senati, në rast se për çdo fushë të shkencës ose vend vakant janë paraqitur më shumë kandidatura se sa numuri i caktuar, zgjidhen aq kandidatë sa është numri i parashikuar. Po qe se asnjeri nga kandidatët nuk fiton shumicën e votave të të gjithë anëtarëve të Akademisë, votimi përsëritet veç e veç për kandidatët që kanë fituar më shumë vota (aq kandidatë sa është numuri i caktuar) dhe fitojnë përfundimisht kandidati ose kandidatët që kanë marrë shumicën e votave të të gjithë anëtarëve të Akademisë, pas një votimi të fshehtë.

Neni 17

Propozimet për pranim si anëtarë të Akademisë të personaliteteve që kanë merita shumë të shquara në fushën e krijimtarisë letrare dhe artistike i bëhen Senatit nga Kryesia e Akademisë, pasi për këto kandidatura ka dhënë miratimin edhe seksioni që përfshin shkencat humanitare.

Propozimet për pranimin e anëtarëve të jashtëm dhe të anëtarëve të nderit i bëhen Senatit nga Kryesia e Akademisë.

Neni 18

Propozimi i anëtarëve, i anëtarëve të jashtëm dhe i anëtarëve të nderit bëhet nga Senati. Në mbledhje duhet të marrin pjesë jo më pak se dy të tretat e anëtarëve.

IV

DREJTIMI I AKADEMISË SË SHKENCAVE

Neni 19

Organet drejtuese të Akademisë së Shkencave janë Asambleja dhe Kryesia e Akademisë.

Neni 20

Asambleja është organi më i lartë drejtues i Akademisë dhe përbëhet nga anëtarët e Akademisë, drejtorët e institucioneve kërkimore-shkencore të Akademisë dhe nga një punonjës shkencor me titullin "profesor" për secilin nga këto institucione kërkimore-shkencore (kur ka të tillë), që zgjidhen me mandat katërvjeçar nga Këshilli Sbkencor i institucionit përkatës, me votim të fshehtë.

Në Asamble kanë të drejtë vote vendimore anëtarët e Akademisë, drejtorët e institucioneve-kërkimore dhe profesorët e caktuar nga këto institucione, përveçse kur në këtë Statut parashikohet ndryshe.

Asambleja mblidhet si rregull dy herë në vit. Në të marrin pjesë edhe të ftuar të tjerë, përveç rasteve kur në këtë statut është parashikuar ndryshe. Asambleja mblidhet edhe kur këtë e kërkon një e treta e anëtarëve të saj.

Asambleja shqyrton dhe miraton programet shumëvjeçare të veprimtarisë shkencore të Akademisë, vendos për çështje të tjera të rëndësishme me karakter shkencor e organizativ, miraton statutin dhe ndryshimet që mund të bëhen në përmbajtjen e tij, shqyrton dhe miraton raportet e Kryesisë për veprimtarinë e përgjithëshme të Akademisë, shqyrton probleme të zhviIlimit perspektiv të shkencave në vend dhe u paraqet propozime organeve kompetente; miraton dhënien e çmimeve shkencore.

Asanibleja zgjedh me votim të fshehtë për një mandat katërvjeçar kryetarin e Akademisë, zv/kryetarët dhe kryetarët e seksioneve, ndërsa sekretarin shkencor për një mandat pesëvjeçar. Në këtë votim marrin pjesë vetëm anëtarët e Akademisë dhe drejtorët e institucioneve të saj.

Neni 21

Rendi i ditës i mbledhjes së Asamblesë caktohet nga Kryesia dhe miratohet nga Asambleja.

Asambleja merr vendim kur në mbledhje marrin pjesë shumica e anëtarëve të saj.

Të gjitha çështjet zgjidhen nga Asambleja me votim të hapët dhe me shumicën e thieshtë, të anëtarëve të pranishëm, përveç rasteve kur në statut parashikohet ndryshe. Miratimi i statutit dhe ndryshimi i tij bëhen, kur votojnë në favor jo më pak se dy të tretat e anëtarëve të Asamblesë.

Neni 22

Kryesia e Akademisë përbëhet nga kryetari i Akademisë, zv/kryetarët dhe sekretari shkencor.

Kryetari i Akademisë duhet të jetë Akademik. Zgjedhja e tij bëhet drejtpërdrejt nga anëtarët e Akademisë dhe drejtorët e institucioneve të saj pa ndonjë propozim paraprak. Quhet i zgjedhur ai që fiton shumicën e thjeshtë të votave. Në rast se asnjë person nuk fiton shumicën e thjeshtë të votave, votimi përsëritet, duke qenë kandidatë dy personat që kanë marrë më shumë vota, dhe fiton kandidati që merr shumicën e thjeshtë të votave.
Zgjedhja e Kryetarit të Akademisë miratohet me dekret të Presidentit të Republikës.

Kryetari propozon nga radhët e Akademikëve kanndidatët për zëvendëskryetarë, për sekretarin shkencor dhe për kryetarët e seksioneve.

Quhen të zgjedhur kandidatët që kanë marrë shumicën e thjeshtë të votave. Në rast se një kandidat nuk zgjidhet, propozohet një tjetër.

Kryetari, zëvendëskryetarët dhe sekretari shkencor mund të rizgjidhen në të njëjtin funksion, por radhazi vetëm një herë. Gjatë ushtrimit të mandatit atyre iu ruhet vendi i punës që kanë pasur më parë në institucionin përkatës.

Neni 23

Kryesia e Akademisë zbaton vendimet e Asamblesë dhe në periudhën ndërmjet mbledhjeve të kësaj organizon, drejton dhe bashkërendon veprimtarinë e Akademisë, shqyrton probleme të rëndësishme shkencore e organizative dhe merr vendimet përkatëse. Për gjithë veprimtarinë e saj Kryesia jep Ilogari para Asamblesë.

Kryesia:

- thërret Asamblenë në sesion të zakonshëm ose të jashtëzakonshëm;

- jep orientime për hartimin e programeve të veprimtarisë shkencore;

- miraton me pjesëmarrjen e drejtorëve të institucioneve të Akademisë dhe në konsultim me ta, ndarjen e kuotave të buxhetit për institutet, të cilët i administrojnë në mënyrë të pavarur;

- ndjek realizimin e tyre;

- kujdeset për bashkërendimin e veprimtarisë kërkimore-shkencore në sistemin e Akademisë dhe me institucionet e tjera jashtë saj;

- propozon krijimin, riorganizimin dhe shpëmdarjen e institucioneve dhe të qendrave shkencore sipas proçedurës ligjore të caktuar;

- vendos marrëdhënie me institucione të huaja dhe lidh me to marrëveshje bashkëpunimi.

Neni 24

Kryetari i Akademisë përfaqëson Akademinë në marrëdhëniet e saj me institucionet e vendit dhe të shteteve të tjera, siguron lidhjet me organet shtetërore, thërret dhe drejton mbledhjen e Asamblesë së Akademisë dhe të Senatit dhe ndjek veprimtarinë e institucioneve të Akademisë.

Kryesia e Akademisë mund të bëjë mbledhje të zgjeruara, në të cilat ftohen të marrin pjesë kryetarët dhe sekretarët e seksioneve, drejtorët e institucioneve të Akademisë dhe drejtues të hallkave administrative të aparatit të Kryesisë.

Në gjithë veprimtarinë dhe ushtrimin e funksioneve të tij Kryetari ndihmohet nga zëvendës-kryetarët dhe sekretari shkencor. Në rast mungese, ai autorizon njerin nga zëvendës-kryetarët për ta zëvendësuar në të gjitha funksionet e tij.

Zëvendëskryetarët ndjekin dhe bashkërendojnë punën e organizmave që mbulojnë, miratojnë programet e veprimtarisë së tyre kryesore shkencore e organizative dhe kontrollojnë rezultatet.

Sekretari shkencor ndjek zbatimin e vendimeve të Asamblesë, të Kryesisë, përgatit mbledhjet e tyre, kujdeset për paraqitjen e programit shkencor të Akademisë dhe të raporteve për veprimtarinë e përgjithëshme të saj , në bazë të programeve dhe raporteve të paraqitura nga seksionet dhe organizmat e tjerë.

Neni 25

Kryesia e Akademisë ka aparatin e vet, struktura dhe funksionimi i të cilit përcaktohen në bazë të një rregulloreje të miratuar nga Kryesia. Aparati ndihmon institucionet e Akademisë për realizimin e veprimtarisë së tyre shkencore dhe administrative.

V

SEKSIONET E AKADEMISË SË SHKENCAVE

Neni 26

Asambleja vendos për numrin dhe emërtimin e seksioneve të Akademisë.

Neni 27

Seksionet e Akademisë janë njësi të saj shkencore e organizative, dhe në përshtatje me vendimet e Asamblesë e të Kryesisë së Akademisë, kanë për detyrë:

- të orientojnë, të organizojnë, të bashkërendojnë e të ndjekin veprimtarinë shkencore në fushat e shkencave që ato mbulojnë dhe të institucioneve shkencore që veprojnë në këto fusha;

- të ndjekin nga afër gjendjen e zhvillimit të shkencave që ato mbulojnë edhe jashtë sistemit të Akademisë, të studiojnë dhe të paraqitin perspektivat e zhvillimit të këtyre shkencave, të bëjnë propozime konkrete për ngritje institutesh e qendrash shkencore, për ngritje grupesh të veçanta për studime ndërdisiplinore, për ngritje komisionesh studimi për probleme të caktuara të rëndësishme, duke aktivizuar edhe specialistë të jashtëm;

- të bëjnë propozime dhe të marrin masa për organizim kongresesh, konferencash, simpoziumesh e seminaresh shkencore me karakter kombëtar e ndërkombëtar për probleme ndërdisiplinore në fushat e veta.

Neni 28

Seksioni përbëhet prej anëtarëve të Akademisë, drejtorëve të institucioneve kërkimore-shkencore të Akademisë, profesorëve që bëjnë pjesë në Asamble (sipas profilit përkatës), si edhe sekretarit të tij shkencor, i cili është punonjës i aparatit të Akademisë dhe duhet të ketë titull shkencor. Gjatë ushtrimit të kësaj detyre, atij i ruhet vendi i punës që ka pasur më parë në institucionin përkatës. Anëtarët e seksionit kanë të drejtë vote vendimore.

Vendimet në mbledhjen e seksionit merren me votim të hapur dhe me shumicën e thjeshtë të votave të anëtarëve të seksionit, përveç rasteve kur në statut parashikohet ndryshe.
Seksioni, si rregull, mblidhet një herë në gjashtë muaj.

Neni 29

Seksioni drejtohet nga kryetari i tij, i cili mund të jetë edhe një anëtar i Kryesisë së Akademisë.
Kryetari i seksionit thërret dhe drejton mbledhjet e seksionit, siguron zbatimin e vendimeve të tij, raporton përpara seksionit, përfaqëson seksionin përpara Asamblesë dhe Kryesisë, si dhe në marrëdhëniet me institucionet e tjera.

VI

INSTITUCIONET E AKADEMISË SË SHKENCAVE

Neni 30

Në sistemin e Akademisë bëjnë pjesë institucione kërkimore-shkencore që kryejnë kërkime fondamentale e aplikative në fushën e shkencave albanologjike, shoqërore, natyrore e teknike.

Drejtimet themelore të veprimtarisë kërkimore-shkencore të këtyre institucioneve miratohen nga Asambleja e Akademisë, ndërsa struktura e organizimit shkencor propozohet nga Këshilli Shkencor i institucionit dhe miratohet nga Kryesia e Akademisë.

Neni 31

Institucione të Akademisë janë institutet, qendrat dhe organizmat e tjerë të mëvetësishëm të Akademisë që kryejnë veprimtari të pavarur kërkimore-shkencore në një ose në disa fusha që mbulojnë, në bazë të programeve shkencore të miratuara vjetore e shumëvjeçare. Ato përgjigjen për rezultatet e punës dhe gjendjen financiare përpara organeve drejtuese të Akademisë.

Për plotësimin e detyrave të tyre ato hartojnë projekte, programe e plane, lidhin kontrata me institucione të tjera dhe vendosin lidhje dhe marëdhënie bashkëpunimi me institucionet e vendeve të tjera në bazë të legjislacionit përkatës.

Neni 32

Institucionet kanë për detyrë të nxitin e të mbështetin nismat shkencore individuale e kolektive të punonjësve të tyre, për ta bërë sa më efikase veprimtarinë kërkimore-shkencore dhe aplikative.

Institucionet kanë detyrë që, sipas planifikimit përkatës, të krijojnë kushte pune për punonjësit, të venë në dispozicion të tyre pajisje, aparatura, materiale arkivore, mjete financiare për eksperimente, ekspedita, si edhe të kujdesen për kualifikimin e specializimin shkencor brenda e jashtë vendit. Ato miratojnë për botim përfundimet e punës kërkimore-shkencore (monografi, përmbledhje, vepra kolektive, organe periodike etj.).

Neni 33

Veprimtaria e institucioneve të Akademisë organizohet dhe udhëhiqet nga drejtori (përgjegjësi). Drejtori ndihmohet në veprimtarinë e tij nga zëvendësdrejtori.

Neni 34

Drejtori (përgjegjësi i institucionit) caktohet çdo katër vjet ndërmjet dy kandidatëve të përzgjedhur nga një juri sipas proçedurës përkatëse të miratuar nga Asambleja e Akademisë.

Kandidatët duhet të jenë punonjës të shkencës a të arsimit të lartë të profilit përkatës që kanë titullin "drejtues kërkimesh" (profesor) ose "mjeshtër kërkimesh" (asistent profesor). Emërimi bëhet nga Kryesia e Akademisë sipas kritereve të proçedurës.

Në mungesë të punonjësve që kanë titujt e sipërkërkuar, Kryesia e Akademisë cakton për drejtimin e institucionit për një periudhë njëvjeçare një punonjës me gradë shkencore.

Mandati i drejtorit mund të përsëritet, por rradhazi vetëm një herë.
Lirimi ose shkarkimi i drejtorit nga detyra, në qoftëse kjo bëhet e nevojshme, është në kompetencën e Kryesisë së Akademisë. Vendimi i Kryesisë ratifikohet nga Asambleja e Akademisë.

Neni 35

Drejtori (përgjegjësi):

- organizon dhe drejton punën e institucionit dhe përgjigjet për të;

- përfaqëson institucionin në marrëdhëniet e tij me Kryesinë, seksionin përkatës dhe Asamblenë e Akademisë, me institucionet e tjera publike dhe private të vendit dhe me institucione të huaja;

- thërret dhe kryeson mbledhjen e punonjësve te institucionit;

- mbikqyr veprimtarinë e sektorëve, ndjek dhe analizon në mënyrë periodike realizimin e planeve të punonjësve kërkimore-shkencore;

- emëron kuadrot ndihmës shkencorë e administrativë të institucionit dhe vendos për 1ëvizjen e tyre brenda institucionit;

- cakton, në bazë të fushave të vendosura nga vetë institucioni ose nga organet e tjera kompetente, punonjësit shkencorë për specializim e kualifikim afatshkurtër, afatmesëm e afatgjatë, pasi merr mendimin e sektorit shkencor;

- vendos për shpenzimet e buxhetit të miratuar, pasi merr mendimin e përgjegjësve të sektorëve;

- raporton përpara organeve drejtuese të Akademisë dhe përpara Këshillit Shkencor për realizimin e planeve të punës, për kryerjen e veprimtarisë së institucionit dhe për realizimin e buxhetit.

Neni 36

Drejtori ndihmohet në punën e tij nga zëvendësdrejtori, i cili gjithashtu ka mandat katërvjeçar që mund të përsëritet, por radhazi vetëm një herë.
Zv/drejtori emërohet nga Kryesia e Akademisë mbi bazën e përzgjedhjes ndërmjet dy kandidatëve të propozuar nga drejtori.

Zv/drejtori duhet të ketë titull ose gradë shkencore. Në mungesë të punonjësve me titull ose gradë shkencore caktohet një punonjës për një periudhë njëvjecare.

Neni 37

Sektori është njësi shkencore e specializuar, që ka punonjës shkencorë të specialiteteve të afërta dhe punonjësve ndihmësshkencorë.

Sektori kryen punë kërkimore-shkencore dhe aplikative në specialitetet që mbulon në bazë të projekteve e të planeve të miratuara. Brenda këtij kuadri ai vepron në mënyrë të pavarur.

Dy a më shumë sektorë mund të formojnë një department.

Neni 38

Përgjegjësit e departamenteve e të sektorëve të institucionit emërohen nga Kryesia e Akademisë me propozim të drejtorit (përgjegjësit) të institucionit çdo katër vjet. Ata duhet të kenë titull ose gradë shkencore. Në mungesë të kandidatëve me gradë a titull shkencor mund të caktohet një punonjës shkencor për një periudhë njëvjeçare.

Përgjegjësi i departamentit a i sektorit organizon, mbikqyr dhe ndjek gjithë punën kërkimore-shkencore e aplikative të fushës përkatëse. Ai përfaqëson sektorin ose departamentin në marrëdhëniet me drejtorinë dhe me sektorët ose me departamentet e tjera, miraton planet individuate të punës së punonjësve përkatës, organizon diskutimin e raporteve teknike e të punimeve të tjera të punonjësve, kujdeset për arkivin tekniko-shkencor të tij, si edhe propozon ngritjen e punonjësve në kategori dhe në emërime të ndryshme.

Neni 39

Punonjësit shkencorë gëzojnë lirinë e kerkimit dhe të krijimtarisë. Ata nuk mund të kenë asnjë pasojë për mendimet dhe tezat e shfaqura dhe të mbrojtura prej tyre, përveçse kur këto cënojnë dispozitat ligjore në fuqi.

Punonjësit shkencorë emërohen nga drejtori (përgjegjësi) në bazë të rezultateve të konkursit, të vlerësuara nga juria përkatëse. Kriteret e konkursit për emërimin si punonjës shkencor në institucionet e Akademisë së Shkencave hartohen nga drejtori i institucionit e nga përgjegjësi i sektorit përkatës dhe miratohen nga Kryesia e Akademisë. Këshilli Shkencor i institucionit formon jurinë përkatëse.

Shqyrtimi i kandidaturave bëhet jo më parë se një muaj dhe jo më vonë se dy muaj nga shpallja publike e konkursit.

Punonjësit e rinj që nuk kanë gradë shkencore, pas fitimit të konkursit merren në punë në bazë të një kontrate prove trevjeçare të lidhur ndërmjet tyre dhe drejtorit (përgiegjësit). Në mbarim të kontratës, në rast se prova ka qenë pozitive, bëhet emërimi përfundimtar nga drejtori (përgjegjësi).

Punonjësit shkencorë, mbi bazën e një kontrate me drejtuesin e institucionit, gëzojnë të drejtën të shfrytëzojnë për qëllime kualifikimi ose për veprimtari të tjera shkencore, të mbështetura financiarisht me fonde të siguruara me kërkesa personale, një ose disa periudha kohore që në tërësi nuk kalojnë 1 (një) vit brenda çdo 5 (pesë) vjetëve, duke përfituar pagën përkatëse nga institucioni, sipas dispozitave në fuqi. Në raste të veçanta, po të tejkalohet periudha njëvjeçare, i ruhet vendi i punës pa pagesë deri në 1 (një) vit tjetër. Këtu nuk përfshihet specializimi i rregullt pasuniversitar.

Largimi nga puna i një punonjësi shkencor bëhet me vendim të Kryesisë së Akademisë e me propozim të drejtorit (përgjegjësit).

Neni 40

1. Në çdo institucion të Akademisë funksionon Këshilli Shkencor

a. Këshilli Shkencor shqyrton dhe miraton:

- planet e punës shkencore të institucionit, projektet e kërkimit dhe të zhvillimit të institucionit dhe ato projekte në të cilat institucioni bashkëpunon;

- botimet shkencore të institucionit;

- studimet e kryera në përfundim e në zbatim të projekteve;

- marrëveshjet e bashkëpunimit shkencor me institucione të tjera të vendit e të huaja;

- fushat e specializimit afatshkurtër, afat- mesëm dhe afatgjatë për kualifikim dhe specializim;

- raportin e drejtorit për realizimin e planeve të punës të institucionit dhe për shpenzimet e buxhetit.

b) Këshilli shkencor shqyrton dhe jep mendim:

- për programet kombëtare në të cilat përfshihet institucioni, duke ia përcjellë Kryesisë së Akademisë;

- për analizën dhe vlerësimin e veprimtarisë kërkimore të institucionit, të bërë si rezultat i një kontrolli nga jashtë ose nga vetë institucioni;

- për problemet e tjera e në veçanti për ato që lidhen me studime e investime në fushat që mbulon institucioni;
- për dhënien e titujve shkencorë sipas proçedurës së parashikuar me ligj.

2. Kriteret për formimin e Këshillit shkencor përcaktohen nga Asambleja e Akademisë.

3. Këshilli shkencor zgjedh me votim të hapët nga rradhët e anëtarëve të tij të brendshëm një kryetar, i cili thërret dhe drejton mbledhjet e Këshillit.

4. Këshilli shkencor mblidhet edhe me kërkesën e drejtorit (përgjegjësit) ose të një të tretës së anëtarëve të tij.

Neni 41

Institutet, qendrat kërkimore-shkencore dhe organizmat e tjerë të mëvetësishëm, në bazë të këtij Statuti, hartojnë rregulloret e tyre të brendëshme.

Neni 42

Pranë Kryesisë se Akademisë funksionon Këshilli i Botimeve dhe Shtëpia Botuese.

1. Këshilli i Botimeve, i kryesuar nga kryetari i Akademisë, përbëhet nga studiues të kualifikuar të fushave kryesore të veprimtarisë, botuese shkencore të Akademisë. Përbërja e tij miratohet nga Asambleja e Akademisë.

Këshilli i Botimeve ka kompetencë:

- të caktojë kriteret themelore për botimet e Akademisë dhe të. miratoje planin e organeve të reja periodike ose mbylljen e organeve ekzistuese;

- të përcaktojë ndarjen e kuotave të botimeve ndërmjet fushave të ndryshme të shkencës;

- të miratojë botimin e veprave të rëndësishme e ndërdisiplinore me karakter kombëtar.

2. Shtëpia Botuese ka për detyrë të pergatitë për shtyp dhe të ndjekë botimin e veprave, monografive, përmbledhjeve etj., që janë miratuar nga institucionet e Akademisë, të ndjekë botimin e organeve periodike që përgatiten nga redaksitë përkatëse dhe të kujdeset për shitjen dhe shpëmdërjen e tyre brenda dhe jashtë vendit.

Struktura, buxheti dhe numuri i punonjësve të saj miratohen nga Kryesia e Akademisë.

Neni 43

Pranë Akademisë funksionon Biblioteka shkencore me degët e saj. Ajo siguron dhe administron literaturën shkencore, në radhë të parë për institucionet e Akademisë, vendos lidhje me biblioteka dhe institucione të tjera brenda dhe jashtë vendit për shkëmbim literature e për pasurim fondesh.

Struktura, buxheti dhe numuri i punonjësve të Bibliotekës shkencore miratohen nga Kryesia e Akademisë.

DISPOZITA TË FUNDIT

Neni 44

Akademia e Shkencave është person juridik. Persona juridikë janë edhe institutet e qendrat kërkimore-shkencore që bëjnë pjesë në sistemin e Akademisë.

Selia e Akademisë së Shkencave është në Tiranë.

Akademia ka stemën e saj.

Neni 45

Akademia është institucion buxhetor. Mjetet financiare për veprimtarinë e saj sigurohen nga buxheti i shtetit në bazë të programit të problemeve kryesore shkencore të paraqitura prej saj. Ato mund ta plotësohen edhe nga fondacione, shërbime tekniko-shkencore që ajo kryen nëpërmjet instituteve të saj për persona jurdikë e fizikë jashtë sistemit të saj, si edhe nga projekte, dhurata, subvencione e sponsorizime.

Të ardhurat financiare që institucionet e Akademisë sigurojnë në bazë të parimeve të ekonomisë së tregut, nga projektet, nga shërbimet tekniko-shkencore, nga veprimtaritë fitimprurëse për të tretë dhe nga donacionet, në pjesën më të madhe lihen në dispozicion të institucionit përkatës sipas kritereve të caktuara nga Këshilli i Ministrave.

Pasuritë e patundëshme që sot janë në përdorim të Akademisë së Shkencave dhe të institucioneve të saj janë pronë e Akademisë.

Shteti njëkohësisht, me anë të sistemit të taksave, tatimeve dhe kreditimeve, favorizon zhvillimin e veprimtarisë shkencore të institucioneve të Akademisë për të rritur nivelin e financimit nga burime të tjera në raport me financimin nga buxheti. Masat dhe format e këtij favorizimi përcaktohen me ligj.