Fjala e ministrit të Arsimit dhe Shkencës z. Genc Pollo

Konferenca Kombëtare për trajnimin e mësuesve

Korçë 22 maj 2006

“Zonja dhe zotërinj,

përfaqësues të partnerëve ndërkombëtarë,

të autoriteteve vendore,

përfaqësues të mësuesisë,

Është kjo, Konferenca e dytë Kombëtare që ne organizojmë. Është një hap tjetër për të nisur një debat që shpresoj të përfshijë të tërë mësuesit, të tërë ata që lidhen me arsimin prindërit, komunitetet në mënyrë që një reformë e mirë-konceptuar të jetë me të vërtetë pronë e të gjithë atyre që duan të përfshihen dhe kanë një interes në arsim, në këtë fushë që është, vërtet, përcaktimi i të ardhmes së vendit. Nëse para pak javësh folëm për reformën kurrikulare që është e domosdoshme, emergjente, sot flasim për fushën, binjaken e saj, që lidhet në mënyrë të natyrshme me trajnimin e mësuesve për të aplikuar mënyrat, metodat e reja moderne, efektive të mësimdhënies, për të arritur aty, ku synojnë të dy këta krahë, tek produkti cilësor, në përputhje me nevojat e një shoqërie demokratike dhe të tregut të punës.

Reforma në sistemin e trajnimit ka nevojë për një rishikim bazë, tërësor, duke filluar që te ai trajnim që partnerët tanë ndërkombëtarë, me të cilët bashkëpunimi ashtu siç u premtua në fillim të kësaj qeverie po ecën shumë mirë dhe po shënon dinamika të reja që quhen in-service, pra formimi i mësuesve në bankat e universitetit. Të gjithë e dimë që universitetet tona, në përqindjen më të madhe të atyre, diplomojnë, furnizojnë mësues. Kemi nevojë që statusin e mësuesit, përmes rritjes së pagave, por jo vetëm të kësaj, ta bëjmë tërheqës dhe të respektuar, në mënyrë që mësuesia të jetë, shpresoj, zgjedhje e parë për ata që dalin nga universitetet tona të diplomuar. Por vëmendje duhet t’i kushtojmë edhe mënyrës se si ata formohen, lëndëve, kurrikulave universitare, sensibilitetit të tyre, në mënyrë që produkti universitar të jetë sa më cilësor për mësuesit e rinj, që fillojnë jetën e tyre profesionale në këtë profesion të nderuar.

Mendoj që kjo është një temë më vete që lidhet me reformën universitare, e cila ka filluar tashmë. Ajo, që ne do të trajtojmë në këtë konferencë, si dhe në takimet, do të fillojë për të debatuar, ka të bëjë me trajnimin në shërbim krahas atij pre-service, trajnimin e mësuesve që janë në detyrë. Çdo sistem modern arsimor ka patjetër në mënyrë periodike, efikase, të kontrolluar dhe të planifikuar edhe me elementët e autonomisë dhe decentralizimit, trajnimin e mësuesve në shërbim në detyrë. Do ju them një përvojë nga puna ime si ministër në detyrë muajt e shkuar.

Kuptohet, që kur ndryshoi qeveria, një sërë zyrtarësh arsimorë shpresonin të rimerrnin detyra apo të ngriheshin në përgjegjësi. Kur kam parë fletën me CV, jetëshkrimin, të shoqëruar me tufa, nganjëherë një gisht të trashë, të shoqëruar me certifikata të marra në kurse të ndryshme, shpesh të OJQ-ve të huaja, shpresoj, që jo vetëm unë, me përvojën time relativisht të pakët në fushën e këtyre letrave, por edhe të tjerë, do ta kishin të vështirë të përcaktonin se si mund t’i përktheje dhe çfarë vlere kishin ato certifikata që shoqëronin CV-të, sepse mungonte në ato letra një referencë e qartë e atyre aftësive që ishin marrë dhe që ishin provuar që ishin marrë dhe nëse kjo rezultonte e qartë, mungonte vendi se ku ata duhet të vendoseshin në një sistem të qartë kualifikimesh e kompetencash, në mënyrë që secili titullar i këtyre dokumenteve, të kishte të qartë se ku i përkiste, por edhe punëdhënësi i tij të kishte të qartë se çfarë aftësish kishte punëkërkuesi.

Mendoj që kjo është një nevojë e madhe e sistemit tonë të trajnimit, një nevojë që shihet edhe më gjerë në Evropë, kur flitet për kuadrin evropian të kualifikimeve në përputhje me kuadrin kombëtar të çdo vendi. Është diçka që ne, në nivel të shkollave tona profesionale dhe të universiteteve, po fillojmë ta konceptojmë dhe është një poçes jo i shkurtër. Por në sistemin e trajnimit kemi nevojë për një koncept të integruar të këtyre kurseve në mënyrë që ata që i mbarojnë dhe dëshmohen si të tillë, nga një juri a provim serioz dhe i besueshëm, të kenë pak a shumë edhe një referim të qartë të kompetencave të tyre profesionale, të aftësive të tyre në zanatin e mësuesisë, në mënyrë që karriera e tyre të ecë në rrugë normale, e bazuar në meritë dhe bashkë me karrierën edhe paga.

Kemi nevojë për të arritur në këtë qartësi raportesh dhe hierarkie edhe për një sistem të qartë përgjegjësish me një strukturë gjithashtu të qartë, që organizon në shkallë kombëtare kualifikimet e mësuesit. Kemi nevojë për një rrjet trajnerësh të certifikuar mësuesish me kompetenca të qarta dhe të pakontestueshme, që të shërbejë si një shtyllë kurrizore vepruese e sistemit të trajnimeve, të cilës në mënyrë periodike do t’i nënshtrohet e gjithë mësuesia. Themi në mënyrë periodike, për të parë njohuritë, në ç’nivel është në një kohë që ecën me shpejtësi dhe ku të gjithë duhet të bëjnë përpjekje të ecin me këtë hap, në mos edhe më përpara, por edhe për të bërë pastaj vlerësimet, kualifikimet, promovimet e duhura në këtë fushë. Këtu ka nevojë për sisteme inovative për të marrë parasysh përvojën që kanë vendet e tjera, për të shfrytëzuar këtë traditë që ne kemi dhe nuk na mungon.

Ne e bëjmë këtë Konferencë Kombëtare, jo më kot, të organizuar në Korcën e shkollës së parë shqipe, edhe për të konceptuar një sistem kualifikimesh i cili ecën gradualisht dhe ka shkallëzimin e tij të natyrshëm, në mënyrë që të jetë edhe një nxitës e stimulues i meritës dhe i dhënies së mësimit sipas cilësisë që kërkon koha.

Kjo lidhet me karrierën, por edhe me pagesën. Para disa kohësh ne kemi bërë një debat lidhur me mënyrën se si paguhet mësuesi dhe është e qartë që merita duhet të shpërblehet Ne nuk mund të jetojmë dhe të veprojmë në një mentalitet egalitar, pasi kjo do na lërë prapa në një rajon e në një botë që ecën përpara dhe secili shtet e komb gjendet në një garë midis tyre. Ajo që del sot ka të bëjë edhe me zhvillimin ekonomik dhe social. Kohët, kur një vend në zhvillim, përfitonte nga krahu i lirë i punëtorëve dhe thithte në këtë mënyrë investime, janë duke perënduar. Vendet që dikur kanë qenë të tilla, sot përfitojnë në radhë të parë nga fuqia punëtore e kualifikuar, kam parasysh Indinë ,etj që sot janë të afta për të eksportuar punonjës të kualifikuar në vendet e perëndimit. Kjo është një sfidë e madhe që lidhet me gjithë shoqërinë tonë, është një sfidë e madhe për këtë qeveri. Një rol shumë të rëndësishëm në këtë sfidë madhore kombëtare ka për të luajtur arsimi se pikërisht duke dhënë kualifikimet e duhura, duke përgatitur një fuqi punëtore të kualifikuar, në nivele që kërkon koha dhe teknologjitë që përdor shekulli XXI, besoj që mund të ecim ose edhe të vrapojmë në këtë garë që nuk njeh shumë mëshirë. Prandaj modernizimi i sistemit tonë përmes praktikave të ndryshme si sistemi i krediteve, përmes mobilitetit të mësuesve, duke njohur praktikat e një shkolle në një rreth tjetër, apo edhe në një shtet tjetër dhe këtë do të përpiqemi ta realizojmë në maksimumin e mundësive tona, si dhe një sërë mundësirash të tjera, të cilat nuk janë të panjohura, por duan pak kreativitet dhe vullnet për t’i realizuar. Mendoj se do të realizojmë një sistem trajnimi pa të cilin ne nuk do të realizojmë dot të kemi një shkollë moderne dhe bashkëkohore. E përshëndes edhe një herë këtë Konferencë që hap sot një debat shpresoj, me të vërtet gjithëpërfshirës, me gjithë mësuesit e palët e interesuara në mënyrë që trajnimi t’i japë mësues cilësorë dhe këta të fundit, të diplomuar cilësorë

Ju faleminderit! ”